1. Doodgaan / Jacques Koch

TEKST VAN DE ACHTERFLAP Dus u gaat dood. Niet leuk, maar ook niet uitzonderlijk. Wereldwijd houden dagelijks 150.000 mensen op met leven. Dat zijn er ruwweg honderd per minuut. En over geen van hen zult u in deze uitgave iets vernemen. Dit boek belast u niet met de ervaringen van onbekende lotgenoten. Wat u wél krijgt: verfrissend nuchtere antwoorden op de vragen die horen bij het staartje van het leven. Op de vraag hoe u het overlijden fiscaal aantrekkelijk maakt, maar ook op kleinere, minstens zo belangrijke kwesties: hoe u succesvol de koffie met cake inruilt voor wijn en toast en waarom een fabriekskist van spaanplaat en fineer soms duurder is dan een handgemaakte kist. Verder leest u ondermeer:
- hoe de dokter bij overlijden een handje kan helpen
- wat u in uw laatste momenten kunt verwachten
- waarmee u uw angst voor de dood de kop indrukt
- hoe u uw uitvaartwensen vastlegt
- wat de nieuwste regels zijn op het gebied van erf- en schenkbelasting
- hoe de grote uitvaartverzekeraars u een rad voor ogen draaien
- wat u weten moet over de werk- en handelwijze van uitvaartondernemers
- of er alternatieven zijn voor een begrafenis of crematie
- welke mogelijkheden er zijn om aan de dood te ontsnappen

MIJN BEOORDELING Beknopte, zeer toegankelijke tekst, brede waaier van onderwerpen en een scheutje humor. Een van de beste gidsjes over de dood die op dit moment beschikbaar is.
PLUS De lezer wordt rechtstreeks aangesproken op zijn nakend overlijden wat tot prettig onverbloemd proza lijdt.
MIN Nuchtere toon laat geen ruimte voor spirituele bespiegelingen.

(Uitgeverij Van Duuren Media, 2010. Prijs: € 14,95. isbn 9789059404588)

2. Verder zonder jou / Daan Westerink

TEKST VAN DE ACHTERFLAP Je bent jong en iemand die je lief is, overlijdt. Alles is ineens anders. Mensen in je omgeving weten niet altijd hoe ze met je moeten omgaan. En zelf aangeven wat je nodig hebt is ook niet makkelijk. Hoe ga je dan verder?

'Verder zonder jou' is het eerste boek waarin alleen de jongeren zelf aan het woord komen. Want wie kan beter vertellen hoe het is om zo jong een dierbare te verliezen? Het is een boek voor jongeren die iemand verloren, of weten dat dit gaat gebeuren, maar ook voor ouders, vrienden en familie, het onderwijs en de gezondheidszorg.
Het voorwoord van 'Verder zonder jou' is geschreven door dr. Margaret Stroebe, bijzonder hoogleraar Verliesverwerking aan de Universiteit Utrecht.
Daan Westerink is journaliste en rouwdeskundige. Zij schrijft blogs, artikelen en boeken over rouw en verlies, en geeft lezingen en trainingen over dit onderwerp. Zij treedt regelmatig in de media op als rouwdeskundige en werkt internationaal samen met diverse rouwspecialisten. Van haar verscheen eerder 'Leven zonder ouders'.

MIJN BEOORDELING Daan Westerink tekende de verhalen op van 28 mensen die op (zeer) jonge leeftijd een dierbare verloren. Eenvoudig uitgangspunt: hoe heeft die gebeurtenis hun leven beïnvloed? De deelnemers aan de gesprekken zijn tussen de 3 (!) en 26 jaar oud. Ik vond veel van hun verhalen ontroerend. Verplichte kost voor wie op zoek is naar herkenning en bevestiging.

PLUS Verhalen van binnenuit, met tips van de jongeren zelf.

MIN Boek had (nog) meer indruk gemaakt met meer ruimte voor minder gesprekspartners.

(Uitgeverij Ten Have, 2010. Prijs: € 19,90. isbn 9789025960360)

3. Stervelingen / Margriet Luyten

TEKST VAN DE ACHTERFLAP Het werk van beeldend kunstenaar Margriet Luyten van de afgelopen jaren richt zich op de dood - en dus ook op het leven. Drie series worden in deze uitgave getoond: die over het sterfbed van haar eigen moeder, portretten van zeer hoog bejaarden en bewerkingen van 19e-eeuwse en hedendaagse fotografische portretjes van gestorven kinderen.

Op een indringende én toegankelijke manier toont zij hoe de dood aanwezig is in het leven; niet op een journalistieke, maar op een persoonlijke, esthetische en ingehouden wijze. Het gebruik van de gomdruktechniek betekent voor haar een intensivering van de omgang met het beeld van de dood en met sterfelijkheid.

MIJN BEOORDELING Vreemd genoeg waren het in deze mooie uitgave juist niet de postmortale kinderportretten die me het meest raakten, maar de fotografie van trotse hoogbejaarden, gecombineerd met een beeld uit hun jonge jaren. Links het nog prille leven, rechts het nabije sterven.

PLUS Zelden heb ik leven en dood zo indringend verbeeld gezien als in deze uitgave.

MIN Essays van onder andere Joke J. Hermsen (over de angst voor de dood) zijn inhoudelijk sterk, maar doen afbreuk aan het boek als zuivere kunstbeleving.

(Pels & Kempers Uitgevers, 2009. Prijs: € 29,50. isbn 9789079372058)